ماشین کمکارکرد و پارک طولانی؛ روغن ۷۰۰۰ کیلومتر یا ۶ ماه، باتری و لاستیک چه میشوند؟
ماشینی که کم کار میکند یا هفتهها و ماهها در پارکینگ میماند، برخلاف تصور رایج، سالمتر نمیماند؛ فقط به شکل دیگری فرسوده میشود. ماشینی که هر روز راه میرود، روغنش میچرخد و باتری شارژ میشود؛ ماشینی که میایستد، روغن در کارتر میخوابد، باتری خالی میشود، لاستیک زیر وزن ثابت صاف میشود و روی دیسک ترمز زنگ مینشیند. این راهنما عمومی است؛ دفترچه خودرویت مرجع نهایی است و عددهای این مطلب پیشفرضهای اپ اوتوسرویساند که خودت میتوانی تغییرشان بدهی.
پارک طولانی با ماشین چه میکند؟
اولین قربانی، باتری است. حتی با ماشین خاموش، ساعت و دزدگیر کمی برق میکشند و باتری آرامآرام خالی میشود؛ بعد از چند هفته، استارت اول کند میشود و بعد از چند ماه ممکن است باتری کاملاً خالی شود. دوم، لاستیک است؛ وقتی یک نقطه از لاستیک هفتهها زیر وزن ماشین میماند، همان نقطه کمی صاف میشود و در رانندگی اول لرزش خفیفی حس میشود که معمولاً بعد از چند کیلومتر از بین میرود، ولی در پارک خیلی طولانی ماندگار میشود. سوم، دیسک ترمز است؛ سطح دیسک در هوای مرطوب پارکینگ زنگ میزند و در اولین ترمزها صدای خشخش یا لرزش خفیف پدال حس میشود که معمولاً با چند ترمز آرام از بین میرود. چهارم، روغن موتور است؛ روغن با گذر زمان و تماس با هوا خاصیتش را از دست میدهد، حتی اگر ماشین اصلاً راه نرفته باشد. پنجم هم جانوراناند؛ موتورخانه پارکشده جای خوبی برای لانه کردن است و سیمها را میجوند.
قبل از روشن کردن، بعد از پارک طولانی
قبل از استارت، دو دقیقه دور ماشین بگرد. اول، به لاستیکها نگاه کن؛ لاستیک کمباد را قبل از حرکت باد بزن و اگر یک لاستیک کاملاً روی رینگ خوابیده، با همان وضع حرکت نکن. دوم، زیر ماشین را نگاه کن؛ لکه روغن یا ضدیخ روی زمین یعنی نشتیای که در پارک طولانی بدتر شده است. سوم، سطح روغن و مایع خنککننده را چک کن؛ کم بودن هر کدام یعنی قبل از حرکت باید علت را پیدا کنی. چهارم، زیر کاپوت را نگاه کن؛ لانه یا سیم جویدهشده یعنی قبل از استارت سیمکشی را بررسی کن. بعد استارت بزن و چند دقیقه بگذار موتور در جا کار کند. در چند کیلومتر اول آرام رانندگی کن و چند ترمز آرام بزن تا زنگ سطح دیسک پاک شود؛ اگر صدای ترمز یا لرزش پدال بعد از چند ترمز از بین نرفت، ترمز را بررسی کن. اگر استارت کند بود، باتری را چک کن؛ چک باتری طبق پیشفرض اوتوسرویس در ۲۴ و ۳۶ ماهگی است، ولی بعد از پارک طولانی همین چک زودتر هم لازم میشود.
اگر میدانی قرار است مدتها پارک بماند
اگر از قبل میدانی ماشین هفتهها یا ماهها پارک میماند، چند کار کوچک قبل از پارک، دردسر بعدش را خیلی کم میکند. اول، ماشین را بشور و تمیز پارک کن؛ گل و فضله پرنده با گذر زمان به رنگ آسیب میزند. دوم، باک را پر کن؛ باک پر، هوای کمتری دارد و رطوبت کمتری در آن جمع میشود. سوم، باد لاستیکها را کمی بیشتر از معمول بزن تا زیر وزن ثابت ماشین کمتر صاف شوند. چهارم، ماشین را در جایی خشک و سرپوشیده پارک کن و اگر چادر داری، روی ماشین تمیز بکش؛ چادر روی ماشین کثیف، رنگ را میساید. پنجم، هر چند وقت یکبار به ماشین سر بزن، استارت بزن و اگر شد چند متر جابهجایش کن تا لاستیکها روی یک نقطه نمانند. ششم، اگر پارک خیلی طولانی است، سرباتری را باز کن تا تخلیه باتری کمتر شود؛ فقط بدان که ساعت و بعضی تنظیمات ریست میشوند. هفتم، ترمز دستی را نکش؛ در پارک طولانی لنت به دیسک میچسبد و موقع حرکت اول ترمز رها نمیشود؛ بهجای آن دنده را درگیر کن و زیر چرخ سنگ بگذار.
ماشین کمکارکرد؛ کیلومتر کم یعنی سرویس دیرتر؟
نه؛ بیشتر سرویسها دو شرط دارند و هر کدام زودتر برسد، نوبت سرویس است. روغن موتور طبق پیشفرض اوتوسرویس هر ۷۰۰۰ کیلومتر یا ۶ ماه عوض میشود؛ ماشینی که در شش ماه فقط هزار کیلومتر راه رفته هم نوبت تعویض روغنش رسیده، چون روغن با زمان هم کهنه میشود. ضدیخ هر ۴۰۰۰۰ کیلومتر یا ۲ سال تعویض میشود و در ماشین کمکارکرد معمولاً دو سال زودتر میرسد. فیلتر هوا هر ۲۰۰۰۰ کیلومتر یا ۱۲ ماه و فیلتر کابین هر ۱۵۰۰۰ کیلومتر یا ۱۲ ماه تعویض میشوند؛ فیلتر کابین حتی با ماشین پارکشده هم گرد و خاک میگیرد. چرخش لاستیک هر ۱۰۰۰۰ کیلومتر یادآوری میشود؛ در ماشین کمکارکرد این عدد دیر میرسد، ولی خود لاستیک با زمان ترک میخورد و سفت میشود، پس آج و ترکهای کنارهاش را جدا از کیلومتر چک کن. باتری هم در ۲۴ و ۳۶ ماهگی چک میشود، نه با کیلومتر؛ باتری کمکارکرد کمتر شارژ میشود و بیشتر میخوابد. خلاصهاش: در ماشین کمکارکرد، تاریخها زودتر از کیلومترها میرسند و کسی که فقط کیلومتر را نگاه کند، سرویس را دیر میاندازد.
سه اشتباه رایج با ماشین کمکارکرد
- عوض نکردن روغن چون «ماشین که راه نرفته»: روغن در کارتر خوابیده هم کهنه میشود؛ شش ماه یعنی شش ماه، حتی با هزار کیلومتر کارکرد.
- کشیدن ترمز دستی برای پارک طولانی: لنت به دیسک زنگزده میچسبد و موقع حرکت یا ترمز رها نمیشود یا لنت میشکند؛ در پارک طولانی دنده درگیر و سنگ زیر چرخ امنتر است.
- بیخیال شدن از چک باتری تا وقتی استارت نزند: باتری ضعیف اول کند استارت میزند، بعد یک صبح سرد اصلاً نمیزند؛ چک باتری در ۲۴ و ۳۶ ماهگی، قبل از آن صبح سرد است.
در اوتوسرویس چطور ثبتش کنی؟
وقتی بعد از پارک طولانی روغن، ضدیخ یا باتری را عوض یا چک کردی، سرویس مربوطه را با کیلومتر و تاریخ همان روز در اپ ثبت کن؛ تاریخ را درست ثبت کن، چون در ماشین کمکارکرد تاریخ مهمتر از کیلومتر است. یادآوریهای اوتوسرویس با کیلومتر و تاریخ کار میکنند؛ روغن هر ۷۰۰۰ کیلومتر یا ۶ ماه، ضدیخ هر ۴۰۰۰۰ کیلومتر یا ۲ سال، فیلتر کابین هر ۱۵۰۰۰ کیلومتر یا ۱۲ ماه و چک باتری در ۲۴ و ۳۶ ماهگی — و اگر خودرویت پارک طولانی داشته، تاریخ شروع پارک را در یادداشت سرویس بنویس.