چراغهای جلو و عقب؛ دید در شب و باران، تنظیم نور و تست دو دقیقهای
در روز روشن هیچکس به چراغهای ماشینش فکر نمیکند؛ چراغها در شب و باران معلوم میشوند. همان شبی که باران میبارد و جاده خیس نور را میبلعد، متوجه میشوی که نور جلو کم شده، یکی از دو چراغ ضعیفتر میزند یا طلق کدر شده و نور را پخش میکند. چراغ عقب سوخته هم از داخل ماشین دیده نمیشود؛ راننده پشتی است که اول متوجه میشود. خبر خوب این است که بیشتر مشکلات چراغ با یک تست دو دقیقهای و بدون ابزار پیدا میشوند و تعمیرشان معمولاً ارزان و سریع است. این راهنما عمومی است؛ دفترچه خودرویت مرجع نهایی است و عددهای این مطلب پیشفرضهای اپ اوتوسرویساند که خودت میتوانی تغییرشان بدهی.
۱. نشانهها؛ چراغی که دارد کمکم میمیرد
چراغها معمولاً یکشبه نمیسوزند؛ قبلش نشانه میدهند. اگر نور جلو زرد و کمرمق شده، اگر یک سمت جاده روشنتر از سمت دیگر است یا اگر طلق چراغ کدر و مات شده، یعنی وقت رسیدگی است. طلق کدر شایعترین علت کمنور شدن است؛ آفتاب و گرد و خاک سطح طلق را زبر میکنند و نور پخش میشود. سوسو زدن معمولاً از شل شدن سوکت یا خراب شدن لامپ است و اگر هر دو چراغ با هم کمنور شدهاند، اول به باتری و دینام شک کن. چک باتری طبق پیشفرض اوتوسرویس در ۲۴ و ۳۶ ماهگی است و کمنور شدن هر دو چراغ با هم، یکی از همان نشانههایی است که آن چک را جلو میاندازد.
۲. تست دو دقیقهای؛ با یک دیوار و یک نفر دیگر
غروب، ماشین را روبهروی یک دیوار صاف پارک کن؛ سه تا چهار متر فاصله کافی است. نور پایین را روشن کن و به دیوار نگاه کن. الگوی نور هر دو چراغ باید شبیه هم باشد؛ یک خط روشن افقی که سمت راست کمی بالاتر میرود. اگر یک سمت تاریکتر است، لامپش ضعیف شده یا طلقش کدرتر است. اگر نور یکی خیلی بالاتر یا پایینتر میزند، تنظیمش بههم ریخته است. بعد نور بالا را بزن؛ باید ببینی هر دو چراغ بالا کار میکنند یا یکی سوخته است. برای چراغهای عقب به یک نفر دیگر نیاز داری؛ او پشت ماشین بایستد و تو بهترتیب چراغ عقب، چراغ ترمز، راهنمای چپ و راست و چراغ دندهعقب را روشن کنی. چراغ ترمز سوخته در روز دیده نمیشود ولی در ترافیک شب، همان چراغ است که راننده پشتی را از توقف تو خبر میکند.
۳. تنظیم نور؛ وقتی چراغ سالم است ولی جاده را نمیبینی
گاهی لامپ سالم است و طلق هم تمیز، ولی باز جاده تاریک است؛ چون نور جایی را روشن میکند که نباید. نوری که خیلی پایین میزند، فقط چند متر جلو را روشن میکند و در سرعت بالا، فاصله دید از فاصله توقف کوتاهتر میشود. نوری که خیلی بالا میزند، چشم راننده روبهرو را میزند و در باران و مه، نور برگشتی خودش دید تو را هم میگیرد. تنظیم نور با بار ماشین هم عوض میشود؛ صندوق پر یا سرنشینهای عقب، دماغه ماشین را بالا میآورند و نور را بالاتر میبرند. اگر بعد از تعویض لامپ یا بعد از یک ضربه به سپر جلو، الگوی نور روی دیوار نامتقارن شد، تنظیم نور را به تعمیرگاه بسپار؛ نور اشتباه تنظیمشده هم برای تو خطرناک است و هم برای بقیه.
۴. باران و مه؛ چراغ در بدترین شرایط
در باران، چراغ جلو فقط برای دیدن نیست؛ برای دیده شدن است. جاده خیس نور را میبلعد و خودرویی که چراغ عقبش سوخته، در باران از فاصلهای که راننده پشتی فرصت ترمز دارد، دیده نمیشود. در باران شدید نور بالا را روشن نکن؛ نور بالا به قطرههای باران میخورد و برمیگردد و بهجای جاده، یک پرده سفید میبینی. نور پایین و اگر ماشینت دارد، مهشکن، انتخاب درست است. مهشکن عقب را فقط در مه غلیظ یا باران خیلی شدید روشن کن و بعد از آن خاموشش کن؛ در هوای صاف، راننده پشتی را کور میکند. گل و لای روی چراغ عقب هم نور ترمز را کم میکند؛ همان چند متر دید اضافه، گاهی همان فاصلهای است که از تصادف جلوگیری میکند.
۵. تمیز کردن و تعویض؛ کارهایی که خودت میتوانی بکنی
طلق کدر را اول با آب و شامپوی ماشین بشور؛ خیلی وقتها فقط گل و حشره خشکشده است. اگر بعد از شستن هنوز مات بود، پولیش مخصوص طلق چراغ جواب میدهد. بخار کم داخل چراغ بعد از شستن طبیعی است و خودش خشک میشود، ولی اگر قطره آب داخل چراغ جمع میشود یا همیشه بخار دارد، درزگیر چراغ خراب شده و باید درست شود؛ آب داخل چراغ، هم لامپ را میسوزاند و هم اتصال را زنگ میزند. تعویض لامپ در بیشتر خودروها کار سادهای است و در دفترچه خودرو توضیح داده شده؛ فقط به لامپ جدید با دست خالی دست نزن، چون چربی دست روی شیشه لامپ میماند و با گرما لامپ را زودتر میسوزاند.
سه اشتباه رایج درباره چراغها
- نصب لامپ قویتر بدون فکر کردن به بقیه: لامپ پرنورتر بدون تنظیم درست، چشم راننده روبهرو را میزند و در باران دید خودت را هم کم میکند؛ اول طلق کدر و تنظیم نور را درست کن.
- چک نکردن چراغ عقب چون «از داخل که دیده نمیشود»: چراغ ترمز و چراغ عقب سوخته فقط از بیرون دیده میشوند؛ در هر بازرسی، دور ماشین بگرد و همه چراغها را روشن کن.
- روشن کردن نور بالا در باران و مه: نور بالا در باران برمیگردد و پرده سفید میسازد؛ در باران و مه نور پایین و مهشکن درست است.
در اوتوسرویس چطور ثبتش کنی؟
بازرسی چراغها را همراه با بازرسی لنت ترمز، یعنی هر ۱۰۰۰۰ کیلومتر، انجام بده؛ همان وقتی که ماشین برای سرویس بالا رفته، دو دقیقه وقت بگذار و همه چراغها را با تست دیوار چک کن. اگر لامپ عوض کردی یا طلق را پولیش زدی، آن را با کیلومتر و تاریخ همان روز در اپ ثبت کن. اگر هر دو چراغ با هم کمنور شدهاند، چک باتری را هم جلو بینداز؛ چک باتری طبق پیشفرض اوتوسرویس در ۲۴ و ۳۶ ماهگی است و باتری ضعیف، هم استارت را کند میکند و هم نور را کم میکند.